Griffels en Penselen 2026

De Griffels en Penselen zijn de bekendste en belangrijkste juryprijzen voor kinderboeken: de Griffels voor de best geschreven en de Penselen voor de mooist geïllustreerde kinderboeken. De Groene Griffel is een nieuwe bekroning voor een kinderboek dat uitblinkt in literaire kwaliteit en kinderen op een bijzondere manier laat nadenken over natuur, duurzaamheid en de wereld van morgen. 

Zilveren Griffel

Categorie Informatief

Uit het juryrapport – Toegankelijk, aantrekkelijk en met zichtbaar plezier gemaakt. Van de katten in het oude Egypte, tot ‘altijd-op-jepootjes-terechtkomen’ en kattentaal; wie eenmaal begint met het lezen van De Kat wil niet meer stoppen. Floortje Zwigtman brengt haar literaire kracht overtuigend naar non-fictie, wat resulteert in een informatief boek dat leest als een verhaal 

Zilveren Griffel

Categorie Poëzie

Uit het juryrapport – De veelzijdigheid maakt deze bundel zo sterk: licht en speels waar het kan, gevoelig en betekenisvol waar het moet. De poëzie is toegankelijk en trefzeker. Veel gedichten sluiten direct aan bij de belevingswereld van kinderen en vangen alledaagse gevoelens en situaties op een frisse manier. 

Zilveren Griffel

Categorie Poëzie

Uit het juryrapport – Een bijzondere dichtbundel die uitblinkt in gelaagdheid en eigenheid, waarin zowel jonge als volwassen lezers kunnen genieten van poëzie. Daardoor blijft de bundel niet hangen in alleen plezier, maar krijgt Plassen op schrikdraad ook inhoudelijke zeggingskracht.

Zilveren Griffel

Categorie Tot zes jaar

Uit het juryrapport – Spot is een sympathiek, lichtvoetig en warm boek vol gedichten over viervoeters, dat met ogenschijnlijke eenvoud veel weet te bereiken. Elke bladzijde tovert een glimlach op het gezicht doordat de band tussen kind en dier zo herkenbaar en oprecht wordt neergezet. Het boek is prachtig geïllustreerd en vormgegeven, waardoor jonge kinderen worden uitgenodigd zelf te lezen en ontdekken. 

Zilveren Griffel

Categorie Vanaf zes jaar

Uit het juryrapport – Anke Kranendonk laat zien dat ze kinderen in de leeftijdsgroep van zes tot negen jaar serieus neemt met haar vrolijke en speelse manier van schrijven. Ze componeert een vernuftig verhaal dat de liefde voor lezen aanwakkert. Prachtige illustraties en vormgeving zorgen ervoor dat het boek voor de doelgroep aantrekkelijk is om zelf te gaan lezen.

Zilveren Griffel

Categorie

Vanaf zes jaar

Uit het juryrapport – Liefde, afscheid en familie worden in dit warme en veelzijdige verhaal op  indrukwekkende wijze met elkaar verweven. Maantje verhuist de zee ontroert zonder zwaar te worden en raakt door de combinatie van lichtheid, humor en emotionele diepgang. 

Zilveren Griffel

Categorie

Vanaf zes jaar

Uit het juryrapport – Het boek maakt ruimte voor pijn en onrecht, maar ook voor veerkracht, verbondenheid en culturele kracht. Waarom Anansi de oceaan overstak is een betekenisvolle en indrukwekkende titel die geschiedenis dichtbij brengt en laat zien hoe essentieel het is dat deze verhalen verteld blijven worden. 

Zilveren Griffel

Categorie

Negen tot twaalf jaar

Uit het juryrapport – Dit prachtig opgebouwde en fantasierijke debuut weet spanning, avontuur en emotionele diepgang overtuigend te verbinden. Kiezel pakt de lezer vanaf de eerste pagina met een geheimzinnige sfeer, een sterke spanningsboog en een wereld die tegelijk herkenbaar en mysterieus aanvoelt. De knappe combinatie van verbeelding en menselijkheid tillen dit boek naar een herkenbare en eigen wereld. 

Zilveren Griffel

Categorie Negen tot

twaalf jaar 

Uit het juryrapport -De kracht van het boek ligt niet alleen in de sfeer, maar ook in de ontwikkeling van de hoofdpersoon. De geboorte van Krekel brengt heel wat teweeg. Door de ogen van zijn stoere zus ontdekt de lezer alle familiegeheimen en gaat mee op avontuur. Annet Schaap creëert extra diepte door de littekens, verlangens en worstelingen van de personages levendig te beschrijven. 

Zilveren Griffel

Categorie Negen tot

twaalf jaar 

Uit het juryrapport – Op de skatebaan ontmoet de elfjarige Mats de stoere Kilian. Ze worden beste vrienden. Mats is blij en tegelijkertijd bang dat zijn grootste geheim uitkomt. Mijn broer is een baas kiest niet voor grote dramatiek of uitleg, maar vindt juist kracht in eenvoud en directheid. Het is een betekenisvol boek voor een leeftijdsgroep waarin nog weinig verhalen over dit thema beschikbaar zijn.

Zilveren Griffel

Categorie Twaalf tot

vijftien jaar

Uit het juryrapport – Albatros is een roman die raakt en perspectief biedt. Een boek dat laat zien hoe literatuur een venster kan openen naar andere werelden en naar jezelf. Een sterk en veelzijdig verhaal dat uitnodigt tot gesprek en reflectie. 

Zilveren Griffel

Categorie Twaalf tot

vijftien jaar 

Uit het juryrapport – De combinatie van literaire kwaliteit en leesplezier is ijzersterk. De taal is zorgvuldig en beeldend, de setting sfeervol uitgewerkt en het verhaal leest vlot. Grote thema’s worden empathisch en klein gehouden, waardoor ze des te harder binnenkomen bij alle lezers vanaf twaalf jaar. Properzia is een inspirerende en verrassend actuele roman die laat zien hoe krachtig jeugdliteratuur kan zijn wanneer schrijfkunst, geschiedenis en verbeelding samenkomen. 

Groene Griffel

Uit het juryrapport – Stilistisch is Wij, beren uitzonderlijk trefzeker. De taal is ritmisch, heel precies en het plezier spat van de bladzijden. Je voelt aan alles dat de auteur houdt van de dieren waar ze over schrijft. Inhoud en vorm vallen op overtuigende wijze samen. De korte dialogen tussen de verteller en de andere beren en de stukjes waarin elke beer zichzelf voorstelt, zorgen voor afwisseling en ritme. 

Zilveren Penseel

Geïllustreerde kinderboeken

Uit het juryrapport – De illustraties geven geen verklaring en lossen niets op, integendeel, ze versterken het (vaak magische) realisme van de verhalen waar elandhonden even normaal zijn als een witte tijger zo groot als het Himalayagebergte. YuleHermans esthetiek is volstrekt eigen, niet behaagziek of poezelig, maar zelfs bij vlagen rauw, vervreemdend of wonderlijk anti-esthetisch. 

Zilveren Penseel

Geïllustreerde kinderboeken  

Uit het juryrapport – De illustraties van Nadia Meezen staan naast- en om het gedicht heen, verbeelden de woorden maar vertellen ook zelfstandig een doorlopend verhaal. Ze zet een tekenstijl in die met ingetogen kleuren en zachte toets de situaties en personages schetst, om ze vervolgens vanuit onverwachte perspectieven en met bravoure groots te laten oplichten.   

Zilveren Penseel

Geïllustreerde jeugdboeken

Uit het juryrapport – Sfeervolle, kleurrijke illustraties pakken precies de sfeer die Koolwijk beschrijft, van een enkele vogel tot dubbele pagina’s met vergezichten en angstaanjagende taferelen. Als het verhaal spannender wordt, voeren de illustraties je verder mee het donker in. Een langgerekte schaduw, de maan die net door de wolken heen schijnt, een vlucht raven bij zonsondergang. Zelfs de spetters lijken bewust in het verhaal gezet om je te herinneren aan het maakproces. 

Zilveren Penseel

Geïllustreerde jeugdboeken

Uit het juryrapport – Daar waar de personages hun plek in het landschap innemen, zijn het bovenal de weerselementen en krachten van de natuur die Janssen overtuigend weergeeft. De eindeloze wind vanuit zee, de veranderende luchten en de luwte; de protagonisten omarmen deze volop, met hun armen uitgestrekt en de wind in hun haar of dobberend op een surfboard. De opbouw van de landschapstekeningen – vooral de repeterende panoramische platen van het eiland en de vuurtoren – tonen de gebruikte techniek en de gelaagdheid van texturen en materialen. 

Zilveren Penseel

Prentenboeken

Uit het juryrapport – De grote kleurprenten worden afgewisseld met zwart-wit pagina’s die detaillering geven aan het verhaal en de personages – zij dragen het verhaal. Maar de prenten geven alle ruimte aan emotie en avontuur. Zij roepen het verlangen op om het boek in te stappen en onderdeel te zijn van hun verhaal. De afwisseling van de kleurrijke grootse illustraties en zwart-witte pagina’s en vertelperspectieven maken het boek extra aantrekkelijk. 

Zilveren Penseel

Prentenboeken

Uit het juryrapport – Van de schemering, tot het holst van de nacht en de dageraad; de tekeningen in wasco vangen op iedere bladzijde een andere sfeer. Daarmee is het boek eigenlijk heel kleurrijk: het kille grijs, een gele, warme gloed van een lampje, het blauw dat versterkt wordt door de maan en het paars aan de hemel door het ochtendgloren. 

Zilveren Penseel

Informatieve kinderboeken

Uit het juryrapport – Hoe bijzonder en gedurfd is het voor een illustrator om zo’n intimiderend en gevoelig – en voor kinderen soms griezelig – onderwerp op zo’n warme en geestige manier vorm te geven. Het boek vertelt alles wat er over de dood te weten valt, en dan is een ontroerende tekening van een skelet met een slapende baby zo troostend. Maar de gevoelige illustraties worden tegelijkertijd moeiteloos afgewisseld met een strip vol (zwarte) humor, of een onsterfelijke kwal, en de veelheid aan soorten doodskisten in verschillende culturen. 

Zilveren Penseel

Geïllustreerde kinderboeken

Uit het juryrapport – De illustraties van Dido Drachman bieden de lezer een kijk op dagelijkse realiteiten en emoties die naast de historische feiten staan. De illustraties zijn vaak paginagroot en door de vele herkenbare details blijven ze de aandacht van de kijker trekken. Zoals op pagina 188, waar je als lezer een inkijkje krijgt in de woonkamer waar drie generaties samen zijn, van een donkere, grote eiken wandkast tot de fotolijstjes die erin staan.